"در جستجوی منظره " کورش سمیعی


(( ماه اگر میخندید شبیه تو میشد تو همان حس را بر می انگیزی حس چیزی زیبا اما ویرانگر))

" سیلویا پلات"


تا حالا شده که از تماشای حرکت عقربه های ساعت دچاره یک کشف محسوس زیبای بشوید و یا در حین تماشای درختان در موقع وزش باد تصویر ما به ازای از آنچه دیدید را در ذهن خود جستجو کنید. یا مثلا وقتی به تماشای صحنه هایی از یک فیلم نشته اید سعی بر آن برید که جای هر کدام از المانها یک ما به ازا در ذهن خود نقش بندید ؟

آنچه که زیبای هنر و کنش آنرا در ذائقه تفکر و احساس مخاطب از باقی عناصر متافیزیکی جهان تمیز میدهد حس همزاد پنداری و جان بخشیدن به دنیایست که ذهنیت مخاطب را در لحظه های تنهایی در بر میگیرد.

درک هنر مند از این خواسته ها و اشراف آن به دنیای تصورات و لمس لحظه های پدید آمده از یک رویکرد خود خواسته با ابزار های کاربردی و حسی میتواند به آفرینش زیبای بی انجامد که بی شک مطلوب ذهن مخاطبی میشود که همیشه در پی کشف لحظه های گمشده خیالات و زیبای های دور از دست خود است.

این مقدمه ای برای شناخت نگاه مخاطب و آنچه او از خواستگاه مطلوب یک هنر مند می طلبد و به گونه ای انتظار مخاطب از هنر منداست .

ایرج جنتی عطایی ترانه سرایی است که بیش از تمام هم دوره های خود توانسته به درک صحیح از خواستار مخاطب خود برسد بی انکه خود را در مسیر خواسته های او قرار دهد.

جنتی با کشف آن "های گمشده در روزمره گی در آثارش گاهی دست به خلق لحظه هایی میزند که مخاطب در اولین بر خورد حس میکند که آنچه به دنبالش میگشته را پیدا کرده و به راحتی خود را در جریان حرکت وی قرار میدهد و همین حس همزاد پنداری مخاطب با جریان فکری جنتی موجب این میشود که دیگر او میتواند پا فراتر از حال و فهم مخاطب گذاشته و از دنیای مطلوب خود و نوع نگاه خود با مخاطب خویش حرف بزند نگاه کنید به ترانه پرسه" که در پارت اول خود با به تصویر کشیدن غربت و حس تنهایی پابه ساده ترین نوع برقراری ارتباط با مخاطب می گزارد و در ادامه ترانه مسیر خودرا به نحوی تغیر میدهد که مخاطب نا خواسته به کشف زیبای دنیایی تن می دهد که شاید با آن غریبه باشد اما با المان ها مشترک حسی که در ابتدای کار با اثر گرفته سعی به فهم و برقراری ارتباط با آن را میکند:
پرسه در خاک غریب پرسه ای بی انتهاست
هم گریز خلوتم زادگاه من کجاست

و حالا با کمی دور تر شدن از این حس مشترک سعی به پاگذاشتن به جهان مطلوب خود را دارد:

تو شبای پرسه ی دلواپسی که میخوام دنیارو فریاد بزنم
به کدوم لهجه ترانه سر کنم به کدوم زبون تورو داد بزنم

و به همین روال حرکتی سعی به کشیدن مخاطب به دنبال لحظه های خود میکند به نحوی که به یک باره از وی عقب نماند یعنی جنتی عطایی به خوبی میداند که در چه موقعیت زمانی ودر کدام لحظه باید پا به جدا شدن از ذهن مخاطب بگذارد تا جایی که دیگر مطمئن است که مخاطب به موقعیتی رسیده که میتواند اورا با جهان دلخواه خود آشنا کند:

برام از خاطره سنگری بساز بید بی رشه رو شن باد میبره
نسل بی گذاشته رو خاک غریب مثل شخم کهنه از یاد میبره

که در اینجا ترانه سرا کاملا با جهان تفکر خویش به دیدار مخاطبی میایِد که دیگر کاملا به هنر مند خود اعتماد کرده و سعی به فهم آنچه در پیش رو دارد میکند.

و اینجاست که جنتی با تکنیک بالای خود در ترجیع های به موقع متن به حس اولیه مخاطب .اورا کاملا در اختیار می گیرد ( استفاده از خاک غریب در بند اول ترانه و خط بالا که اوج ترانه محسوب میشود)

اما این تنها یک نمونه از رویکرد های ترانه های وی برای برقراری با مخاطب است نکته بعدی استفاده تیز هوشانه وی از فضا ها و ترکیب های خود در اثر است که با ساده ترین کلمات عمیق ترین ترکیب هارا برای مخاطب به تصویر می کشد:

مثل پروانه ای در مشت
چه آسون میشه ما رو کشت

و یا :
مثل دریا زنده گی کن جنگل وحشی خواهش
کوه کوهه خروش و موج موجه نوازش

و مثال های دیگری که به وضوح همه گی با آن آشنای داریم و همه گی به لمس آنها نشستیم.

میشود با مرور آنچه گفته شد تا به اینجا به این نتیجه رسید که جنتی برای رسیدن به ارتباط با مخاطب خود خودرا قربانی نمی کند بلکه با ایجاد کنتراست حسی به دنبال نقبی برای آفرینش گری میگردد با المانهایی که از اندیشه خودش بر میاید.

ادامه این بحث که در مورد چگونگی مطرح کردن اندیشواره گی و تفکر جنتی در ترانه و نوع هماهنگ کردن آن با مخاطب است را به شماره آینده موکول میکنم تا در فرصتی مناسب تر پا به جستجو و کنکاش در این مسیر گذاریم.

اما نکته ای که همواره باید به خاطر داشته باشیم این است که ایثار هنر مند در مقابل مخاطب در طول تاریخ آفرینش گری به وضوح نشان داده که چیزی جز سطحی نگری و ابتذال را به همراه نداشته و ایرج جنتی عطایی با اشراف به این مسئله همچنان چون قبل به کشف جهان خود با هماهنگی نسبی با فهم مخاطب خود میپردازد.

کوروش سمیعی تیر 1385




 


Home Page

Articles

Poems

Interview

Yadman

News

Archive

Archive

پیام ها

Copyright 2005-2006 Golesorkhetaraneh.com,
Contact : info@golesorkhetaraneh.com