باور کن


سعید کریمی
سعید کریمی متولد سال 24/10/1357 در همدان است. ترانه سرایی را از سال 1380 شروع کرده و از اعضاء فعال خانه ی ترانه می باشد . از ترانه های اجر ا شده ی وی می توان به نگو نه ، بارونی ، تو و دستات دیگه نیستید ، گریه کن و . . . اشاره کرد .

کلام : ايرج جنتي عطايي
" کلام : ایرج جنتی عطایی " عبارتی که عادت کرده ایم با دیدن آن بر روی شناسنامه ی هر آهنگی انتظار شنیدن کاری متفاوت با طرحی بدیع و بافت زبانی ساختمند را داشته باشیم . و این عادت به پشتوانه ی آثاریست که در 30 سال اخیر از ایرج شنیده ایم .
باور کن یکی از آن کارهاست که بر تارک حافظه ی موسیقی نوین ایران می درخشد ، با ملودی جاودانه ی زنده یاد واروژان که هیچ گاه رنگ کهنگی نمی گیرد . درباره ی بافت ملودیکی این کار صرفا" به این نکته بسنده می کنم که هیچ آهنگسازی مثل واروژان از مینور ملودیک به این زیبایی استفاده نکرده است .
باور کن صدام و باور کن صدایی که تلخ و خسته ست
باور کن قلبم و باور کن قلبی که کوهه اما شکسته ست
باور کن دستام و باور کن که ساقه ی نوازشه
باور کن چشم من و باور کن که یک قصیده خواهشه
وسوسه ی عاشق شدن التهاب لحظه هامه
حسرت فریاد کردن اسم کسی با صدامه
اسم تو هر اسمی که هست مثل غزل چه عاشقانه ست
پر وسوسه مثل سفر مثل غربت صادقانه ست
باور کن اسم منو باور کن من فصل بارون برگم
مطرود باغ و گل و شبنم درختم درخت خشکی تو دست تگرگم
باور کن همیشه باور کن که من به عشق صادقم
باور کن حرف منو باور کن که من همیشه عاشقم
ترانه با طرحی تازه و به ساده ترین شکل شروع می شود با تشبهاتی که در عین تازگی به راحتی در ذهن مخاطب می نشیند .
صدا = صدایی که تلخ و خسته ست
قلب = قلبی که کوهه اما شکسته ست
دست = ساقه ی نوازش
چشم = قصیده ی خواهش
که قصیده ی خواهش اوج هنر شاعر است ، زیرا به جای قصیده می توان از جایگزینهای دیگری استفاده کرد مثل : ترانه خواهش ، لبریز خواهش ، ناگزیر خواهش و . . . ولی هیچکدام بار معنایی قصیده را ندارند زیرا همانگونه که می دانید قصیده یکی از قالبهای کهن شعر پارسی می با شد که دیگر معمول نیست و شاعران در آن به مدح شاهان و امیران می پرداختند تا صله و پاداش دریافت کنند و در اینجا واژه ی ترانه از لحاظ معنایی کارکرد آرکاییک ( کهنگی زبان ) خود را حفظ کرده است .
وسوسه ی عاشق شدن التهاب لحظه هامه
حسرت فریاد کردن اسم کسی با صدامه
و تکنیک جالب ایرج در اینجا استفاده از اسم عام و غیر مستقیم " اسم کسی " که در بند بعد به بهترین نحو به ضمیر دوم شخص می پیوندد .
اسم تو هر اسمی که هست مثل غزل چه عاشقانه ست
پر وسوسه مثل سفر مثل غربت صادقانه ست
استفاده از بار معنایی کلمات در غزل = عاشقانه و تشبیهات نو وامروزین از سفر و غربت و در ادامه ی ترانه در تکرار ملودی که با مراعات النظیر زیبای باغ و گل و شبنم ( در مصراع قبل بارون و برگ ) که رسیدن از جز به کل می باشد : باغ = گل = شبنم .
در این ترانه 7 بار با قرینه ( جمعا ً 14 بار) باور کن تکرار شده است و ترانه با این سطر شروع می شود:باور کن صدام و باور کن این سوال پیش می آید : آیا صدا باور کردنیست ؟
در زبان معمول ما هیچگاه از این ترکیب به این صورت استفاده نمی کنیم چرا که فعل باور کردن درباره ی وقایع و مطالب به کار می رود مثلا " حرف فلانی و باور کن " و لی نمی گوییم صدای کسی و باور کن ؟! تنها استفاده ی جدیدی که از این فعل می شود به این صورت است که باور کردن مترادف با باور داشتن و درک کردن و فهمیدن است مثلا " فلانی منو باور نداره " که آنهم به احتمال زیاد گرته برداری از زبانهای اروپاییست . در هر صورت استفاده ای که شاعر از این فعل در اینجا می کند تازه و در زبان معمول و محاوره بی سابقه است و در حالی که در آغاز ترانه 4بار پیاپی این اتفاق می افتد ، مخاطب اصلا ً احساس بیگانگی با این کاربرد را ندارد و این به توان و خلاقیت شاعر بر می گردد که با طرحی بدیع و زبان و بافت مستحکم این حقیقت را به اثبات می رساند که " شعر در زبان اتفاق می افتد " . تنها در بند آخر باور کن با معنای معمولش استفاده می شود با پایانی زیبا برای این ترانه و ترفندی جالب :
همیشه باور کن ، که من به عشق صادقم
حرف منو باور کن ، که من همیشه عاشقم
دو نکته در پایان :
1-تلاش برای گسترش زبان ترانه یکی از دغدغه های ترانه سرایی دهه پنجاه به این طرف است یعنی استفاده از کلماتی که در ترانه معمول نبوده برای رسیدن به فضاهای جدید و نفی این باور غلط " که فلان کلمه شاعرانه نیست " با این که این ترانه زبان محاوره ای دارد کلمات و ترکیباتی مثل : قصیده ی خواهش ، التهاب لحظه ، مطرود در ساخت ترانه حل شده است . اوج این تلاش را می توانید در ترانه کندو ببینید .
2-این ترانه بر روی ملودی گفته شده است !
*

 


Home Page

Articles

Poems

Interview

Yadman

News

Archive

Archive

پیام ها

Copyright 2005-2006 Golesorkhetaraneh.com,
Contact : info@golesorkhetaraneh.com