دفاع یا مزاح
ترانه آزادی


امسال نیز یک سره سهم شما بهار
مارا در این میانه چه کارست با بهار؟
( محمد علی بهمنی)
نوروز از راه رسید و سال نو شد . امید که این نو شدن سال با نو شدن اندیشه ها همراه باشد و افکار و خاطرات کهنه و ناکارآمد را دور بریزیم و دیگرگونه بیاغازیم.همانگونه که خبر دار شدید در واپسین روزهای سال هشتاد و چهار بیانیه ای که عنوان " بيانيه ی معترضانه ی جمعی از هنرمندان بزرگ عرصه ی ترانه ی نوين " را بر تارک خود داشت در چندین وبلاگ فعال در عرصه ی ترانه به نمایش در آمد که جدا از آنکه اساسا این حرکت ، ماحصلی ولو اندک داشت یا نه ؟ چگونه گی تنظیم و همفکری و مشارکت نامهایی که به عنوان امضاء کنندگان بیانیه ذکر شده بود در هاله ای ابهام بود و هنوز هم هست! همان موقع نیز بسیاری به طرح این پرسش پرداختند که برخی نامها خود از نقض کنندگان کپی رایت و حقوق مولفین و منصفین هستند که بررسی این داعیه خارج از حوصله ی این پیشگفتار است.
دراین میان آنچه جالب توجه و البته تاسف برانگیز بود ، عدم هماهنگی با نامهایی بود که در پایین بیانیه ذکر شده بود ، واشگفتا در بیانیه ای که در آن از قلمروی حریم شخصی و حقوق مادی و معنوی هنرمند دفاع شده بدیهی ترین موضوع ، یعنی آوردن امضای اشخاص با کسب اجازه از ایشان زیر پا گذارده می شود . نوشته ی اخیر ایرج جنتی عطایی، بزرگ ترانه سرای ایران، در وبلاگش بازتابی بر این تناقض دردناک از جانب صادر کنندگان این بیانیه است . جز تاسف و دریغ چه می توان گفت ؟ دریغی همیشگی بر جماعتی که رطب خورده منع ِ رطب می کنند و... در همه جای دنیا ( جایی که ما در آن نیستیم ! ) رسم بر آن است تا جدای حفظ حقوق معنوی صاحبان اثر آنان را در سود و منافع مادی حاصل از عرضه ی اثر مشارکت دهند . باری در هر اجرا و کنسرتی به پدیدآورندگان اثر سهمی تعلق می گیرد.
خواننده ای که روی سن می رود و بیشتر از 10 ترانه می خواند آیا به هنگام گرفتن ِ چک ِ قرارداد به یاد ِ این می افتد که کلام این ترانه را کس دیگری گفته و آهنگش را نیز کس ِ دیگری ساخته و این دیگران در منافع ِ مادی این اجرا سهم دارند ؟ این سهم هر چقدر هم ناچیز باشد با توجه به کثرت ِ اجراها و ترانه ها سرمایه ای چشمگیر برای ترانه سرا وآهنگساز پدید می اورد تا بعد از چهل سال کار حرفه ای هنوز درد ِ معاش را بر دوش حس نکند . به راستی کدام از به ظاهر امضا کنندگان ِ این بیانیه به این حقیقت اندیشیده اند و جوابی برای آن دارند ؟ البته بسیاری از این دوستان بر این عادتند که با پرداخت ِ مبلغی در ابتدا صاحب ِ ترانه و آهنگ می شوند و ترانه سرا و آهنگساز بهتر است دیگر هیچ وقت به اثرش نیاندیشد!
دریغا بارها و بارها از راه ِ خواندن ِ این ترانه درآمدی برای خود کسب می کنند و البته که ترانه را دیگر مال ِ خود می دانند و بعضا از ترانه سرا نیز یاد می کنند که " بله آقا ! فلانی شعرهای خوبی می نوشت و ما با هم همکاری ِ خوبی داشته ایم " به راستی این چگونه همکاری است که هم به نام شما است و هم به کام ِ شما؟ و آنقدر این مسئله ادامه می یابد که بعضا به اجرای مجدد ترانه نیز پرخاش می کنند که چرا فلانی " ترانه ی من " را خوانده؟
به راستی این است برخورد با یک آفرینش فرهنگی؟ آیا در این میان چیزی به عنوان حقوق هم مطرح است که در بوق و کرنا کنیم و از آن دفاع کنیم ؟ فکر کنم بهتر است برخی از این دوستان و دیگر دوستانی که نامشان در این میان نیست ، کلاه خود را هر چند دیر و با تاخیر ، ثانیه ای چند قاضی کنند و بنگرند : آیا برای ترانه سرا، کلام حقوقی و آهنگساز به جز پرداخت ِ بعضا با اکراه! مبلغی ناچیز در اجرای اولیه قائل بوده اند که حال از آن دفاع کنند؟!!!
بهتر است نخست غبارِ تاریخی ِ تحجر و تغافل را از چهره ی خود بزداییم و از کوچه ی " شادروان علی چپ " بیرون بزنیم و خود را بی هیچ صورتک و حجابی در آینه ببینیم . آنگاه اگر مجالی بود از حقوق ِ همکاران خود دفاع کنیم و به مخاطبان ِ خود بیاموزیم که به کپی رایت احترام بگذارند.
خاک ِ گُل مُردگی و قحطی و آفت زدگی
وطن ِ تعزیه در مرگ و مصیبت زدگی

 


Home Page

Articles

Poems

Interview

Yadman

News

Archive

Archive

پیام ها

Copyright 2005-2006 Golesorkhetaraneh.com,
Contact : info@golesorkhetaraneh.com